KÖRFEZ TURİSTİ TRABZON’A, KARADENİZ’İN PARASI BATUM’A MI AKIYOR?

TTSO, TÜRSAB VE TURİZM ÖRGÜTLERİNE ZOR SORU: TRABZON’UN GECE EKONOMİSİ NEREDE?

Trabzon, 2025 yılında 808 bin yabancı turist ağırlayarak önemli bir yükseliş yakaladı. Ancak sınırın diğer tarafındaki Batum; otelleri, gece kulüpleri, kumarhaneleri ve kesintisiz eğlence hayatıyla Karadeniz’den ciddi bir ziyaretçi trafiği çekiyor. Trabzon turizmde büyürken, şehirden Gürcistan’a çıkan paranın boyutu neden hâlâ bilinmiyor? TTSO, TÜRSAB ve turizm örgütleri bu konuda bir ekonomik etki araştırması yaptı mı?

TRABZON GÜNDÜZ KAZANIYOR, BATUM GECE TOPLUYOR

Trabzon’un turizm rakamları büyüyor. Resmî açıklamalara göre kent, 2025 yılında 808 bin 9’u yabancı olmak üzere toplam 1 milyon 447 bin 573 ziyaretçiyi ağırladı. Yabancı turist sayısı bir önceki yıla göre yüzde 14 yükselirken, özellikle Suudi Arabistan başta olmak üzere Körfez ülkelerinden gelen ziyaretçiler ağırlığını korudu.

Turizm tesisi sayısının 383’e, turizm amaçlı konut sayısının 800’e ve toplam yatak kapasitesinin 35 bin 984’e yükselmesi de sektörün Trabzon’daki büyüklüğünü ortaya koydu. Trabzon Valiliğinin açıkladığı 2025 verileri, turizmin şehir ekonomisindeki önemini bir kez daha gösterdi.

Ancak Trabzon’un turizm tablosunda yanıt bekleyen önemli bir soru bulunuyor:

Şehir, turistin gündüz yaptığı harcamadan pay alırken gece ekonomisini neden Batum’a bırakıyor?

OTEL, GECE KULÜBÜ VE KUMARHANE EKONOMİSİ

Trabzon’dan birkaç saatlik kara yolculuğuyla ulaşılabilen Batum; otelleri, restoranları, gece kulüpleri ve Gürcistan mevzuatı kapsamında faaliyet gösteren kumarhaneleriyle farklı bir turizm modeli sunuyor.

Hafta sonları ve tatil dönemlerinde Sarp Sınır Kapısı’nda yaşanan hareketlilik kamuoyuna sık sık yansıyor. Üstelik Türkiye’den düzenlenen çok sayıda Doğu Karadeniz tur programında Batum artık ayrı bir rota değil, turun temel duraklarından biri olarak pazarlanıyor.

Gürcistan’ın resmî istatistiklerine göre Türkiye, 2025’in ikinci çeyreğinde ülkeye en fazla ziyaretçi gönderen ikinci ülke oldu ve toplam yabancı ziyaretçiler içinde yüzde 17,6 pay aldı. Ancak açıklanan veriler, Türkiye’den gidenlerin kaçının Trabzon ve çevre illerden çıktığını ve ne kadar harcama yaptığını göstermiyor. Gürcistan Ulusal İstatistik Ofisi

Asıl tartışma da burada başlıyor.

TRABZON’DAN BATUM’A NE KADAR PARA GİDİYOR?

Trabzon’dan Gürcistan’a geçen ziyaretçilerin;

• Otellerde ne kadar harcadığı,
• Gece kulübü ve eğlence mekânlarına ne kadar para bıraktığı,
• Kumarhanelere yönelen harcamanın büyüklüğü,
• Günübirlik ve konaklamalı ziyaretlerin oranı,
• Batum’daki Trabzon bağlantılı yatırımların sayısı,
• Trabzon’da kazanılan sermayenin ne kadarının Gürcistan’a yatırıldığı

konusunda kamuoyuyla paylaşılmış kapsamlı bir bölgesel rapor bulunmuyor.

Dolayısıyla “Trabzon turizmde büyüyor” açıklamaları yapılırken, şehrin sınırın ötesine verdiği müşteri ve sermayenin ekonomik karşılığı bilinmiyor.

TTSO BATUM’DA İŞ BAĞLANTISI KURUYOR

Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’nın Gürcistan’a ilgisiz olduğu söylenemez. TTSO, 30 Nisan–2 Mayıs 2026 tarihlerinde düzenlenen Batum Turizm Fuarı’na katıldı ve üye firmaların 129 ikili iş görüşmesi yaptığını açıkladı. Oda, 2025 yılındaki fuarda da Trabzonlu firmaların Batum’da iş bağlantıları kurmasını sağlamıştı. TTSO’nun 2026 Batum açıklaması

Bu çalışmalar ticari ilişkiler bakımından önemli olsa da başka bir soruyu beraberinde getiriyor:

Trabzonlu firmaların Batum’daki iş hacmi araştırılırken, Trabzon’dan Batum’a kayan turizm harcaması da hesaplanıyor mu?

Batum’da yapılan görüşmelerin kaçı Trabzon’a yatırım ve turist getiriyor, kaçı Gürcistan’daki ekonomik yapıyı büyütüyor? Bunun Trabzon ekonomisine net katkısı veya maliyeti nedir?

TÜRSAB BATUM TURLARINI BİLİYOR, PEKİ EKONOMİK ETKİSİNİ?

TÜRSAB’ın yayımladığı turizm istatistikleri arasında yurt dışına çıkan vatandaş sayıları ve gidilen ülkeler bulunuyor. Ancak Trabzon özelinde Batum’a giden ziyaretçiler ile otel, eğlence ve kumarhane harcamalarının boyutunu ortaya koyan ayrıntılı bir çalışma kamuoyuna yansımış değil. TÜRSAB turizm istatistikleri

Seyahat acenteleri Batum’u yıllardır Doğu Karadeniz paketlerinin içine alıyor. Bu paketler turistin Trabzon’a gelmesine katkı sunarken, aynı turistin en az bir günlük konaklama ve eğlence harcamasını Gürcistan’a taşıyabiliyor.

TÜRSAB’ın yanıtlaması gereken soru açık:

Batum turları Trabzon’a turist mi kazandırıyor, yoksa Trabzon’a gelen turistin harcamasını Batum’a mı taşıyor?

ŞEHİR TURİZMİ BİRKAÇ AYLIK SEZONA MI SIKIŞTI?

Trabzon’da turizm büyük ölçüde doğa, yayla, konaklama, araç kiralama ve Körfez ülkelerinden gelen aileler üzerinden şekilleniyor. TTSO’nun düzenlediği bir konferansta da Doğu Karadeniz’de turizm sezonunun yaklaşık iki ayla sınırlı kaldığına dikkat çekildi. TTSO Karadeniz Destinasyonu Trabzon Konferansı

Şehir merkezinde akşam saatlerinden sonra turistin zaman geçirebileceği kültür, sanat, gastronomi ve eğlence alanlarının sınırlılığı yıllardır tartışılıyor. Bu boşluğu ise sınırın diğer tarafındaki Batum dolduruyor.

Buradaki mesele Trabzon’da kumarhane açılması değil; şehrin yasal, güvenli ve farklı kesimlere hitap eden bir gece ekonomisi oluşturamaması meselesidir.

Festival, konser, sahne sanatları, gastronomi sokakları, gece müzeciliği, sahil etkinlikleri ve geç saatlere kadar yaşayan turizm bölgeleri oluşturulmadan Trabzon’un turizm gelirini yılın tamamına yayması mümkün görünmüyor.

TRABZON YATIRIMCIYI NEDEN BATUM’A KAPTIRIYOR?

Araştırılması gereken bir başka başlık da Trabzonlu yatırımcıların Gürcistan’daki faaliyetleri.

Batum’daki otel, restoran, inşaat ve eğlence yatırımlarında Trabzon bağlantılı kaç şirket veya ortak bulunuyor? Bu yatırımcılar neden Trabzon yerine Gürcistan’ı tercih ediyor?

• Yüksek arsa maliyetleri mi?
• Ruhsat ve bürokrasi sorunları mı?
• Gürcistan’daki vergi sistemi mi?
• Trabzon’daki sosyal ve siyasi baskılar mı?
• Turizm sezonunun kısa olması mı?
• Batum’un gece boyunca yaşayan bir şehir olması mı?

Bu sorulara cevap verilmeden, Trabzon’un turizm ve yatırım politikalarının başarılı olduğunu söylemek eksik kalacaktır.

TTSO VE TURİZM ÖRGÜTLERİNE 10 SORU

1. Trabzon’dan Batum’a giden yıllık ziyaretçi sayısı biliniyor mu?
2. Bu ziyaretçilerin Gürcistan’daki ortalama harcaması hesaplandı mı?
3. Batum’a gidenlerin ne kadarı eğlence ve konaklama amacıyla sınırı geçiyor?
4. Trabzon bağlantılı kaç şirketin Gürcistan’da yatırımı bulunuyor?
5. Bu yatırımlar hangi sektörlerde yoğunlaşıyor?
6. Batum turlarının Trabzon ekonomisine kazandırdığı ve kaybettirdiği tutar nedir?
7. Trabzon’un gece ekonomisini geliştirmek için hazırlanmış bir eylem planı var mı?
8. Turizm neden ağırlıklı olarak birkaç aylık Körfez sezonuna bağlı kalıyor?
9. Trabzonlu yatırımcıların şehir dışına yönelme nedenleri araştırıldı mı?
10. Batum’da kurulan ticari bağlantıların Trabzon’a somut dönüşü kamuoyuna açıklanacak mı?

RAKAMLAR BÜYÜYOR AMA HESAP EKSİK

Trabzon’un yabancı turist sayısını artırması kuşkusuz önemli bir başarı. TTSO, TÜRSAB, Valilik, belediyeler ve turizm sektörünün tanıtım çalışmaları da yok sayılamaz.

Ancak yalnızca şehre giren turistin sayısını açıklamak yeterli değil. Şehirden çıkan müşteri, sermaye ve harcamanın da hesabı tutulmalı.

Çünkü ortaya çıkan tablo dikkat çekici:

Körfez ülkelerinden gelen turist Trabzon’da konaklıyor; Trabzon ve Karadeniz’den çıkan ziyaretçi ise Batum’un otel, eğlence ve kumarhane ekonomisini besliyor.

Şimdi Trabzon’un ekonomi ve turizm kuruluşlarından beklenen, yeni bir toplantı düzenlemekten önce şu soruya rakamlarla cevap vermeleridir: