TRABZON’DA YENİ BİR TİCARET ALANI OLUŞTU
Trabzon ekonomisinde son yıllarda değişen iş kollarından biri de araç kiralama sektörü oldu. Özellikle turizm hareketliliği, Trabzon Havalimanı’na gelen yolcular ve şehir dışından gelen ziyaretçilerin ulaşım ihtiyacı, rent a car işletmelerine yeni bir pazar oluşturdu.
Eskiden daha sınırlı sayıda işletmenin faaliyet gösterdiği bu alanda bugün çok sayıda firma ve farklı işletme modeli bulunuyor. Günlük araç kiralamadan uzun dönem filo kiralamaya, havalimanı teslimatından turizm amaçlı ulaşım hizmetlerine kadar farklı faaliyetler aynı sektör içerisinde birleşiyor.
Ancak bu büyümenin Trabzon ekonomisine ne kadar istihdam, vergi geliri ve katma değer sağladığı henüz net rakamlarla ortaya konulmuş değil.
İNTERNET REHBERLERİNDE 124 VE 127 FARKLI İŞLETME KAYDI!
İnternet üzerindeki işletme rehberlerinde Trabzon’da araç kiralama kategorisinde 124 ve 127 firma kaydı bulunuyor. Başka bir platformda ise yalnızca 20 işletme listeleniyor.
Bu rakamlar resmî ruhsat veya aktif işletme sayısı değil. Ancak sektörün büyüklüğünü ortaya koymak için kapsamlı bir envanter çalışmasına ihtiyaç olduğunu gösteriyor.
Asıl soru şu: Trabzon’da gerçekten kaç ruhsatlı araç kiralama işletmesi var? Kaç şirket kendi araç filosuyla çalışıyor, kaç işletme başka şahıs veya şirketlerden temin ettiği araçları kiralıyor?
TURİST ŞİKÂYETLERİNİN YÜZDE 70’İ ARAÇ KİRALAMA SEKTÖRÜNDEN!
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Üyesi Bahattin Çelik, 31 Ocak 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, bir turizm değerlendirme toplantısında Trabzon’a gelen turistlerin şikâyetlerinin yaklaşık yüzde 70’inin araç kiralama sektöründen kaynaklandığını öğrendiğini söyledi.
Çelik, sektörde denetim eksikliği, SGK’sız çalışma ve kontrolsüz faaliyetler bulunduğunu ifade etti. Ayrıca kurallara uygun çalışan işletmelerin de bu durumdan zarar gördüğünü belirtti.
Burada cevap bekleyen önemli bir soru var: Söz konusu yüzde 70’lik oran hangi başvuru ve şikâyet kayıtlarına dayanıyor? Kaç şikâyet incelendi, hangi konular öne çıktı ve bu şikâyetlerin ne kadarı çözüme kavuşturuldu?
KAYIT DIŞILIK TARTIŞMASI YENİ DEĞİL!
Araç kiralama sektöründeki kayıt dışılık tartışması Trabzon için yeni değil.
TTSO’nun 8 Mayıs 2014 tarihli açıklamasında da kayıt dışı oto kiralama faaliyetlerinin arttığı, bazı işletmelerin çevreden temin ettikleri araçları müşterilere sunduğu ve bunun haksız rekabete yol açtığı dile getirilmişti.
Aradan geçen yıllara rağmen aynı sorunların yeniden gündeme gelmesi, sektörde denetim ve kayıt sisteminin ne ölçüde geliştiği sorusunu beraberinde getiriyor.
HAVALİMANINDA ARAÇ TESLİMİ VE BEKLEME MESELESİ
Trabzon Valiliği tarafından 27 Haziran 2024 tarihinde yayımlanan 2024/1 sayılı genel emirle, havalimanının ana yol güzergâhı ve terminal binaları önünde ticari amaçlı turizm ve rent a car araçlarının teslim alma, teslim etme, yolcu bekleme ve park faaliyetlerine izin verilmeyeceği duyurulmuştu.
Kurala aykırı davranan işletmelere idari yaptırım uygulanacağı da açıklanmıştı.
Bu düzenlemenin ardından havalimanındaki uygulamaların nasıl yürütüldüğü, denetimlerin hangi sıklıkta yapıldığı ve işletmelerin araç teslim süreçlerini nasıl organize ettiği de araştırılması gereken konular arasında.
YÜZLERCE ARAÇLIK FİLOLAR, ÜÇ DÖRT AYLIK TURİZM SEZONU!
Sektörün bir diğer önemli sorunu ise mevsimsellik.
TTSO Meclis Üyesi Bahattin Çelik, araç kiralama işletmelerinin yüzlerce araçlık filolar için ciddi yatırımlar yaptığını, turizm sezonunun üç-dört aya sıkışmasının personel bulma ve mevcut çalışanları elde tutma konusunda sorun yarattığını ifade etti.
Araç satın alma veya finansman maliyetleri, sigorta, bakım, vergi, personel ve araçların sezon dışında boşta kalması işletmelerin ekonomik yükünü artırıyor.
Peki Trabzon’da yaz aylarında yüksek talep gören araç kiralama sektörü kış aylarında nasıl ayakta kalıyor? Araçlar yıl boyunca ne kadar süreyle kiralanabiliyor? İşletmelerin gerçek doluluk oranları ve kârlılıkları ne durumda?
TRABZON EKONOMİSİNDE YENİ BİR DÜZEN: KİM KAZANIYOR, KİM DENETLİYOR?
Araç kiralama sektörü yalnızca araç teslim edip kira bedeli alan işletmelerden ibaret değil. Otomotiv, sigorta, bakım, servis, finansman, turizm, transfer ve istihdam gibi birçok alanla doğrudan bağlantılı.
Bu nedenle sektörün büyümesi kadar nasıl büyüdüğü de önem taşıyor.
Trabzon’da kaç işletme kayıtlı faaliyet gösteriyor? Kaç araç kiralama filosunda bulunuyor? Kayıt dışı faaliyetlerle mücadele nasıl yürütülüyor? Turist şikâyetleri hangi kurum tarafından takip ediliyor?
Trabzon’un turizmden daha fazla ekonomik kazanç elde etmesi için bu soruların yanıtlanması gerekiyor.
61TV olarak Trabzon’da değişen iş hayatını ve yeni ticaret alanlarını araştırmayı sürdürüyoruz. Araç kiralama sektörünün gerçek büyüklüğünü, işletmelerin çalışma koşullarını, denetim mekanizmalarını ve turistlerin yaşadığı sorunları ilgili kurumların açıklamaları ve somut veriler üzerinden inceleyeceğiz.
