MUHTARLIKLAR KAPATILSIN MI TARTIŞMASI BÜYÜYOR! MUHTARLARDAN MAKAM ARACI VE ÖZEL KALEM İDDİASI!

Türkiye’de muhtarlık kurumunun geleceğine ilişkin tartışmalar yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Teknolojinin gelişmesi, e-Devlet hizmetlerinin yaygınlaşması ve bazı işlemlerin artık dijital ortamda yapılabilmesi, muhtarlıkların mevcut görev ve işlevlerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği yönündeki görüşleri beraberinde getirdi.

Bir tarafta muhtarlıkların kaldırılması veya yeniden yapılandırılması gerektiğini savunan görüşler bulunurken, diğer tarafta kurumun yerel demokrasinin önemli bir parçası olduğunu belirterek güçlendirilmesini isteyenler var.

Tam da bu tartışmaların yaşandığı sırada muhtarlar adına yayımlandığı öne sürülen talepler ise kamuoyunda yeni bir tartışma başlattı.

ÖZEL ARAÇ, MAKAM ŞOFÖRÜ VE ÖZEL KALEM TALEBİ!

Türkiye Muhtarlar Konfederasyonu adına ortak bildiri yayımlandığı ve muhtarlara bazı yeni imkânlar tanınmasının istendiği aktarıldı.

Söz konusu metinde yer aldığı belirtilen talepler şöyle sıralandı:

• Muhtarlara özel araç tahsis edilmesi
• Özel kalem müdürü görevlendirilmesi
• Makam şoförü verilmesi
• İki katlı muhtarlık hizmet binası yapılması
• Emlakçılık gibi özel ticari faaliyetlerin vergiden muaf tutulması

Özellikle makam aracı, özel kalem ve kişisel ticari faaliyetlere yönelik vergi muafiyeti talepleri, muhtarlık kurumunun görev ve yetkileri üzerine yürüyen tartışmaların daha da büyümesine neden olabilecek başlıklar olarak öne çıktı.

KONFEDERASYON BAŞKANI İDDİALARI REDDETTİ

Ancak tartışmanın önemli bir boyutu daha var.

Türkiye Muhtarlar Konfederasyonu Genel Başkanı Kadir Delibalta, söz konusu taleplerin konfederasyona ait olmadığını açıkladı. Delibalta, muhtarların makam aracı, makam şoförü, özel kalem müdürü ve vergi muafiyeti istediği yönündeki iddiaları reddetti.

Dolayısıyla kamuoyuna yansıyan taleplerin konfederasyonun resmî ve ortak kararı olduğu henüz doğrulanmış değil.

BAHÇELİ’NİN AÇIKLAMASIYLA KAPATILMA TARTIŞMASI YENİDEN GÜNDEMDE

Muhtarlıkların geleceğine ilişkin tartışmaların yeniden gündeme gelmesinde MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin geçmişteki yerel yönetim değerlendirmelerinin tekrar dolaşıma sokulması da etkili oldu.

MHP Genel Başkan Yardımcısı Sadir Durmaz, 30 Ekim’de yaptığı açıklamada muhtarlıkların kaldırılmasına yönelik herhangi bir kanun teklifi veya parti çalışması bulunmadığını belirtti. Durmaz, partinin yaklaşımının muhtarlıkları ortadan kaldırmak değil, görev ve hizmet kapasitelerini güçlendirmek olduğunu ifade etti.

E-DEVLET VARKEN MUHTARLIKLARIN GÖREVİ NE OLMALI?

Muhtarlık kurumuna yönelik eleştirilerin önemli bir bölümünü dijitalleşme oluşturuyor. Eskiden muhtarlıklardan alınan bazı belgelerin ve yürütülen işlemlerin e-Devlet üzerinden yapılabilmesi, kurumun bugünkü işlevinin sorgulanmasına yol açıyor.

Ancak Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Ali Çiçek, muhtarlıkların kaldırılmasının beklenen bütçe tasarrufunu sağlamayabileceğini savunuyor.

Çiçek, muhtarlıkların mevcut maliyetinin yaklaşık 24 milyar lira olduğunu, kurumun kaldırılması halinde belediyelerin mahallelerde yeni temsil mekanizmaları oluşturmak zorunda kalabileceğini ve maliyetin 4-5 katına çıkabileceğini ileri sürdü.

Bu değerlendirme, muhtarlıkların yalnızca evrak işlemleri üzerinden ele alınmaması gerektiğini savunanların görüşlerini de gündeme taşıdı.

MUHTARLIK KURUMU İÇİN ASIL SORU: YETKİ Mİ, İMKÂN MI?

Tartışmanın merkezinde aslında iki ayrı konu bulunuyor: Muhtarlıklar bugün hangi görevleri yerine getiriyor ve bu görevleri daha etkin yapabilmeleri için hangi yetkilere ihtiyaç duyuyor?

Vatandaşın mahallesindeki sorunları ilgili kurumlara ileten, sosyal ihtiyaçları takip eden ve yerel yönetimlerle halk arasında bağlantı kuran muhtarların görev tanımlarının günümüz şartlarına göre yeniden düzenlenmesi gerektiği görüşü de dile getiriliyor.

Ancak bu tartışma sürerken özel araç, makam şoförü, özel kalem ve vergi muafiyeti gibi taleplerin gündeme gelmesi, muhtarlık kurumunun nasıl bir yapıya dönüşmek istediği sorusunu da beraberinde getiriyor.

Muhtarlıklar kapatılmalı mı, yoksa daha güçlü yetkilerle yeniden mi yapılandırılmalı? Kamuoyunun yanıtını beklediği soru giderek daha fazla tartışılıyor.