Faizsiz ev ve araç sahibi olma vaadiyle faaliyet gösteren tasarruf finansman şirketlerinin Trabzon’daki görünürlüğü dikkat çekiyor. Eminevim, Birevim, Fuzul, Katılımevim, Sinpaş, Albayrak ve diğer markalar vatandaşın karşısına çıkarken, geçmişte tasfiye edilen 21 şirketin dosyası yeniden hafızalara geliyor. Asıl soru ise şu: Bu şirketler nasıl çoğaldı, sistemde vatandaşın parası nasıl korunuyor ve bir şirket kapanırsa ne oluyor?
Trabzon’da finans sektörünün sokaktaki görüntüsü son yıllarda ciddi biçimde değişti.
Bir dönem birkaç banka ve finans kuruluşunun hâkim olduğu bölgelerde bugün farklı isimlerle çok sayıda tasarruf finansman şirketinin tabelası görülüyor.
Vatandaşın karşısına “faizsiz ev”, “faizsiz araç”, “çekilişli sistem” ve “tasarrufla finansman” modelleriyle çıkan şirketler, konut ve otomobil sahibi olmak isteyenler için alternatif bir finansman yöntemi sunuyor.
Ancak tabelaların çoğalması beraberinde başka bir soruyu da getiriyor:
Bu sistemde işler ters giderse vatandaşın yıllarca yaptığı ödemeye ne oluyor?
TRABZON’DA HANGİLERİ VAR?
BDDK’nın güncel listesinde yetkili tasarruf finansman şirketleri arasında Adil Tasarruf Finansman, Albayrak Tasarruf Finansman, Birevim, Eminevim, Emlak Katılım Tasarruf Finansman, Fuzul, İmece, Katılımevim ve Sinpaş bulunuyor.
Trabzon’da ise farklı şirketlerin fiziksel şubeleri bulunuyor.
Katılımevim’in Gazipaşa Caddesi’nde, Eminevim’in Maraş Caddesi’nde, Birevim’in Uzun Sokak’ta, FuzulEv’in Özgür Caddesi’nde, Sinpaş’ın Yavuz Selim Bulvarı’nda ve Albayrak Finans’ın yine Yavuz Selim Bulvarı üzerinde şubeleri bulunuyor.
Bu tabloya yeni oyuncuların eklenmesiyle birlikte Trabzon’da “evim” ve tasarruf finansmanı tabelalarının görünürlüğü daha da arttı.
AMA BU ŞİRKETLERİN HEPSİ AYNI DURUMDA DEĞİL
Burada kritik ayrım yapılmalı.
Bugün BDDK tarafından yetkilendirilmiş 9 şirketin tamamının batmak üzere olduğu, kapanacağı veya müşterilerini mağdur edeceği yönünde doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Dolayısıyla bütün şirketleri tek bir torbaya koymak doğru değil.
Fakat sektörün geçmişi, vatandaşın neden soru sorması gerektiğini gösteriyor.
BDDK’NIN 21 ŞİRKETLİK TASFIYE DOSYASI
BDDK ve TMSF, geçmişte tasfiye halindeki 21 tasarruf finansman şirketi bulunduğunu açıklamıştı.
Açıklamaya göre bu şirketlerin uzun vadeli sözleşmeleri nedeniyle tasfiye sürecinin 10 yılı aşabileceği öngörülmüş, bazı sözleşmelerin Katılım Evim, İmece Evim ve Birevim’e devredilmesi kararlaştırılmıştı.
Yani geçmişte bu sektörün içerisinde gerçekten kapanan ve tasfiye edilen şirketler oldu.
Bugünkü sistem ise BDDK’nın yeni düzenlemeleri ve faaliyet izinleri çerçevesinde yürütülüyor.
Fakat geçmişte yaşananlar, bugün sözleşme imzalayan vatandaş açısından şu soruyu hâlâ önemli kılıyor:
Şirket kapanırsa ne olacak?
“YENİ TOSUNCUK” MU?
Trabzon’da bu şirketlerin hızla çoğalması, vatandaş arasında çeşitli endişeleri de beraberinde getiriyor.
Ancak mevcut BDDK lisanslı şirketlere doğrudan “Tosuncuk” veya “Ponzi” demek için ortada doğrulanmış bir hukuki dayanak bulunmuyor.
Buradaki asıl mesele başka:
Vatandaş parasını yıllarca yatırdığı bir sistemde şirketin mali yapısını ne kadar görebiliyor?
Şirketin faaliyet izni ne?
Sözleşmedeki organizasyon bedeli ne?
Teslimat şartları ne?
Erken ayrılma halinde ne kadar kesinti yapılıyor?
Şirketin mali yapısı nasıl?
Ve en önemlisi:
Tasfiye halinde vatandaşın hakkı nasıl korunuyor?
KATILIMEVİM DOSYASI NEDEN GÜNDEMDE?
Katılımevim özelinde de son günlerde şirketin Trabzon’daki faaliyetleriyle birlikte yönetim tarafındaki gelişmeler gündeme geldi.
Şirket yönetimindeki değişiklikler ve Pusula Grubu çevresindeki soruşturma haberleri, Trabzon’daki şube yapılanmasıyla birlikte tartışılmaya başlandı. Ancak bu gelişmelerin Katılımevim müşterilerinin sözleşmelerinin tehlikede olduğu anlamına geldiğine dair doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.
Öte yandan Katılımevim’in Trabzon şubesi fiilen faaliyet gösteriyor.
BİR DE FAKTORİNG CEPHESİ VAR
Mesele sadece “Evim” şirketlerinden ibaret değil.
Trabzon’da finans kuruluşlarının başka bir kolu olan faktoring şirketleri de özellikle Sanayi–Devlet Karayolu hattında dikkat çekiyor.
Tam Finans – Trabzon Şubesi, TEB Faktoring Trabzon Şubesi, Ulusal Faktoring Trabzon Şubesi ve Şirinoğlu Faktoring Trabzon Şubesi gibi kuruluşların Trabzon’da fiziksel yapılanmaları bulunuyor.
Bu da daha büyük bir soruyu ortaya çıkarıyor:
Trabzon neden finans şirketleri için bu kadar cazip bir pazar haline geldi?
Trabzon’da peş peşe açılan finans şirketlerinin tamamı aynı kategoride değil.
Tamamının sorunlu olduğunu söylemek de mümkün değil.
Ama vatandaşın yıllarca para yatırdığı finansman sistemlerinde şeffaflık, denetim ve olası tasfiye durumunda hakların ne olacağı konusunda daha fazla bilgiye ihtiyaç olduğu açık.
Şimdi gözler şu soruların cevaplarında:
Trabzon’da son 5 yılda kaç finans şirketi şube açtı?
Kaçı kapandı?
Kaçı adres değiştirdi?
Kaç Trabzonlu tüketici bu şirketler hakkında resmi şikâyette bulundu?
Hangi şirket hakkında BDDK tarafından ceza uygulandı?
Ve aynı bölgede finans şirketleri neden bu kadar yoğunlaştı?
