Trabzon’da Kokarca Mücadelesinde Çarpıcı Sonuç: Fındıkta Zarar Sıfıra Yaklaştı

Geçen yıl fındıkta yüzde 10’un üzerinde kayba neden olan kahverengi kokarcaya karşı Trabzon’da yürütülen kapsamlı mücadelede bu sezon dikkat çekici sonuç alındı. Yaklaşık 30 bin kışlağın ilaçlanması, feromon tuzakları ve biyolojik mücadelede kullanılan samuray arılarıyla birlikte fındıkta kokarca kaynaklı zarar sıfıra yakın seviyeye geriledi. Ancak uzmanlar uyarıyor: Mücadele henüz bitmiş değil.

Trabzon’da fındık üreticisinin son yıllardaki en büyük sorunlarından biri haline gelen kahverengi kokarcaya karşı yürütülen mücadelede 2026 sezonunda yüz güldüren sonuçlar ortaya çıktı.

Geçtiğimiz yıl fındıkta yüzde 10’un üzerinde ürün kaybına neden olduğu belirtilen kahverengi kokarcanın bu sezon fındık bahçelerindeki etkisinin sıfıra yakın seviyeye gerilediği bildirildi. Güncel değerlendirmelerde, bu sonuçta kimyasal ve biyolojik mücadelenin birlikte yürütülmesinin etkili olduğu vurgulanıyor.

Mücadelede üçlü yöntem uygulandı

Trabzon genelinde kahverengi kokarcaya karşı yalnızca tek bir yöntem kullanılmadı.

Yaklaşık 30 bin kışlak ilaçlanırken, kokarcanın yoğun bulunduğu alanlarda feromon tuzakları kuruldu. “Cezbet-öldür” yöntemiyle bu alanlarda kimyasal mücadele de uygulandı.

Bunun yanında biyolojik mücadelede ise kahverengi kokarcanın doğal düşmanı olan samuray arısından yararlanıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından iki yılda üretilerek doğaya salınan yaklaşık 3 milyon samuray arısının, kokarcanın çoğalmasını baskılamada etkili olduğu bildirildi.

Samuray arısı kokarcayı nasıl etkiliyor?

Samuray arısının en önemli özelliği, kahverengi kokarcanın yumurtalarını hedef alması.

Samuray arısı, kokarcanın yumurtalarına parazit olarak kendi yavrularının gelişmesini sağlıyor. Böylece yeni kokarca bireylerinin ortaya çıkması engelleniyor.

Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan da sahadaki çalışmalarda kokarca yumurtalarının samuray arıları tarafından parazitlendiğinin yoğun şekilde gözlemlendiğini belirterek, biyolojik mücadelenin önümüzdeki dönemde daha da önem kazanacağına dikkat çekti.

Geçen yıl yüzde 10’un üzerindeydi

Mücadelenin sonucunu ortaya koyan en dikkat çekici karşılaştırma ise geçen yıl ile bu yıl arasındaki fark.

2025 sezonunda kahverengi kokarcanın fındıkta yüzde 10’un üzerinde zarara neden olduğu belirtilirken, 2026 hasadında zarar sıfıra yakın olarak değerlendiriliyor.

Üreticiler de bu değişimi sahada gördüklerini ifade ediyor. Geçen yıl evlerde ve bahçelerde yoğun şekilde görülen kokarcanın bu sezon ciddi biçimde azaldığını söyleyen üreticiler, fındık başta olmak üzere diğer ürünlerde de geçen yıla göre daha iyi bir tabloyla karşılaştıklarını aktarıyor.

Trabzon’da 2026 yılında da samuray arısı salımı sürdü

Biyolojik mücadele Trabzon’da bu yıl da devam etti.

Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün resmi kayıtlarına göre 23 Haziran 2026’da Akyazı’da 18 bin 424 samuray arısı doğaya bırakıldı. Kurum, Temmuz ayı sonuna kadar Trabzon genelinde toplam 140 bin samuray arısının salınmasının hedeflendiğini açıklamıştı.

Bu rakam, güncel haberde geçen iki yıldaki toplam 3 milyonluk Bakanlık programından ayrı olarak, Trabzon’daki 2026 uygulamasının ölçeğini gösteriyor.

“Kokarca tamamen bitti” demek için erken

Ortaya çıkan sonuç sevindirici olsa da uzmanların önemli bir uyarısı var.

Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, kahverengi kokarcanın tamamen ortadan kalktığının söylenemeyeceğini belirtiyor.

Özellikle eylül ayının ortalarından sonra kokarcanın evlere yoğun şekilde girmesinin beklendiği ve sonbaharda kışlak mücadelesinin devam edeceği ifade ediliyor.

Kaplan ayrıca kahverengi kokarcanın yerleştiği bölgelerden tamamen temizlenmesinin uzun yıllar alabileceğine dikkat çekerek, mevcut başarının rehavete dönüşmemesi gerektiğini vurguluyor.

Bu sezonun asıl başarısı ne?

Trabzon’daki tabloyu yalnızca “samuray arısı mucizesi” olarak değerlendirmek eksik kalır.

Ortaya çıkan sonuç;

kışlak ilaçlaması + feromon tuzakları + cezbet-öldür yöntemi + biyolojik mücadele + üreticilerin sahadaki mücadelesinin

birlikte uygulanmasıyla elde edildi.

Samuray arısının özellikle kokarcanın üreme döngüsünü baskılaması, uzun vadeli mücadele açısından önemli bir avantaj olarak değerlendiriliyor.

Trabzon için kritik dönem şimdi başlıyor

Fındık hasadında kokarca kaynaklı zararın sıfıra yaklaşması üretici açısından önemli bir kazanım.

Ancak önümüzdeki haftalar da en az hasat dönemi kadar kritik.

Çünkü eylül ayında başlayacak yeni kokarca hareketliliği, mücadelenin devam edip etmeyeceğini belirleyecek.

Trabzon’da bu sezon alınan sonuç umut verici: Kahverengi kokarcanın fındıktaki zararı sıfıra yaklaştı. Ancak mücadele sona ermedi. Şimdi hedef, elde edilen kazanımı koruyarak kokarcanın yeniden çoğalmasının önüne geçmek.