TRABZON’DA FINDIKTA KRİZ BÜYÜYOR! ÜRETİCİ TMO’DA NEDEN GERİ ÇEVRİLİYOR?

Trabzon’da fındık üreticisinin TMO’da yaşadığı sorunlar yeniden gündemde. Randıman ve çürük oranı nedeniyle ürünlerin geri çevrilmesi tepkilere yol açarken, TMO çürük fındık kabul sınırını yüzde 3’ten yüzde 7’ye çıkardı. Trabzon’daki alım noktalarının sayısı da 2’den 4’e yükseltildi.

Trabzon’da fındık sezonu üretici açısından beklenenden daha sancılı ilerliyor.

Üretici aylarca emek veriyor, bahçeye giriyor, ürününü topluyor, kurutuyor ve TMO’nun kapısına geliyor. Ancak burada karşısına randıman, çürük oranı ve alım kriterleri çıkıyor.

Sahadan gelen şikâyetlerin ardından konu TMO Trabzon Başmüdürlüğü’nde de masaya yatırıldı.

AK Parti Trabzon Milletvekili Yılmaz Büyükaydın’ın TMO Trabzon Başmüdürü Turgut Bingöl ve kurum yöneticileriyle yaptığı görüşmede, üreticilerin yaşadığı sorunlar ve geri çevrilen ürünler gündeme geldi.

ÜRETİCİNİN FINDIĞI KAPIDAN DÖNÜYOR

Sorunun merkezinde özellikle çürük fındık ve randıman bulunuyor.

Düşük randıman nedeniyle bazı üreticilerin ürünlerinin geri çevrildiği, üreticilerin ise ürünlerini yeniden ayıklayarak tekrar randevu almak zorunda kaldığı belirtiliyor.

Bu tablo, üreticinin tepkisini artırırken TMO da uygulamada değişikliğe gitti.

ÇÜRÜK FINDIKTA SINIR YÜZDE 7’YE ÇIKTI

TMO’nun daha önce yüzde 3 olarak uyguladığı çürük ve bozuk iç fındık kabul oranı yüzde 7’ye çıkarıldı.

Yani üreticinin ürünündeki çürük oranı yüzde 7 seviyesine kadar kabul kapsamında değerlendirilecek. Değişikliğin, çürük oranı nedeniyle ürünleri geri çevrilen üreticilerin yaşadığı mağduriyeti azaltması amaçlanıyor.

Ancak soru hâlâ ortada:

Üretici neden ürününü TMO’ya götürdüğünde geri dönmek zorunda kalıyor?

Çünkü mesele yalnızca fiyat değil. Üreticinin karşısına ürünün kalitesi, rutubeti, randımanı ve diğer alım kriterleri çıkıyor.

TMO’NUN FİYATI 250 LİRA AMA ÜRETİCİNİN DERDİ SADECE FİYAT DEĞİL

TMO’nun 2026 sezonu için açıkladığı fiyatlar kaliteye göre değişiyor.

• Sivri kalite: 245 TL
• Levant kalite: 250 TL
• Giresun kalite: 255 TL

TMO ayrıca yüzde 50 sağlam iç oranı esasına göre randıman üzerinden ilave ödeme uyguluyor.

Fakat üretici açısından asıl sorun, açıklanan fiyatın kendisinden önce ürünün o fiyata hangi şartlarla kabul edileceği.

ALIM NOKTALARI 4’E ÇIKARILDI

Trabzon’da 24 Ağustos’ta iki noktada başlayan TMO fındık alımları daha sonra genişletildi.

Alım noktalarının sayısı 2’den 4’e çıkarıldı. Bu adımın da sahadaki yoğunluk ve üreticilerin yaşadığı sorunların azaltılması amacı taşıdığı açıklandı.

Ancak nokta sayısının artırılması tek başına yetmiyor.

Üreticinin beklentisi açık:

Fındığını satmak için kapı kapı dolaşmak değil, emeğinin karşılığını almak istiyor.

FINDIKTA ŞİMDİ ASIL SINAV BAŞLIYOR

Trabzon ekonomisinin en önemli gelir kalemlerinden biri olan fındıkta sezon ilerledikçe TMO’nun uygulamaları daha fazla tartışılacak.

Çürük kabul oranının artırılması üretici açısından olumlu bir adım olarak görülse de, sahadaki diğer sorunların tamamen çözüldüğü anlamına gelmiyor.

Şimdi gözler TMO’nun yeni uygulamasının sahaya nasıl yansıyacağında.

Çünkü üreticinin beklentisi basit:

Bahçede aylarca verdiği emeğin, TMO kapısında kriterlere takılıp geri dönmemesi.

Trabzon’da fındık sezonunun gerçek tablosunu ise önümüzdeki günlerde üreticinin TMO önündeki deneyimi belirleyecek.