BELEDİYELERE REFORM PAKETİ: DENETİM ARTACAK, BAZI YETKİLER SINIRLANABİLECEK!

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Demir, yerel yönetim reformunun ayrıntılarını açıkladı. Belediyelere özel bağımsız denetim, mali izleme sistemi ve borçlanma düzenlemesi gündemde. Seçimden önce bazı yetkilerin sınırlandırılması da çalışma başlıkları arasında. Peki bu reform belediyeleri daha hesap verebilir mi kılacak, yoksa yerel yönetimlerin hareket alanını daraltacak mı?

REFORMUN AYRINTILARINI MUSTAFA DEMİR AÇIKLADI

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Yerel Yönetimler Başkanı Mustafa Demir, Mardin’de yaptığı açıklamada partisinin yerel yönetim reformu üzerinde uzun süredir çalıştığını söyledi. Demir, belediyelerin gelirleri, borçlarının denetimi, imar ve yapı denetimi, belediye şirketleri ve meclis üyelerine ilişkin farklı ülkelerdeki uygulamaların incelendiğini belirtti.

Hazırlığın beş başlık altında toplandığını açıklayan Demir, düzenlemenin şeffaflık ve denetimden yerel yönetim modeline, mali yapıdan yeni uygulamalara ve imar-planlamaya kadar geniş bir alanı kapsadığını ifade etti.

BELEDİYELERE ÖZEL BAĞIMSIZ DENETİM GELİYOR MU?

Demir, belediyelerin yalnızca Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı tarafından değil, özel bağımsız denetim mekanizmalarıyla da denetlenmesini arzu ettiklerini söyledi.

Açıklamada ayrıca Sayıştay denetiminin geliştirilmesi, personel sisteminin iyileştirilmesi, belediyelerin mali izleme sistemine sahip olması ve gayrimenkul satışlarının yeniden düzenlenmesi gibi konular sıralandı.

Bu başlıklar, belediyelerin mali işlemlerine yönelik denetimin kapsamının genişletilmesinin planlandığını gösteriyor. Ancak bağımsız denetimin nasıl yapılacağı, denetçilerin nasıl belirleneceği ve denetim sonuçlarının hangi yaptırımları doğuracağı henüz açıklanmış değil.

RİSKLİ BELEDİYELERE MALİ İYİLEŞTİRME PROGRAMI

Demir’in açıklamasına göre, incelemeler sonucunda mali açıdan riskli görülen belediyeler kategorilere ayrılabilecek. Ekonomik ve mali açıdan ağır sıkıntı yaşayan, hizmetlerini sürdüremeyecek durumda olan belediyeler için mali iyileştirme programları uygulanması planlanıyor.

Belediyelerin borçlanması ve seçim dönemini aşan borç yükü de reform çalışmasında ele alınan konular arasında.

Bu uygulamanın nasıl işleyeceği kritik: Mali iyileştirme programına alınan belediyelerin bütçe ve harcama kararlarında hangi sınırlamalar uygulanacak? Belediyelerin hizmetlerini sürdürebilmesi için hangi destekler sağlanacak? Bu soruların yanıtı henüz netleşmiş değil.

SEÇİMDEN ÖNCE BAZI YETKİLER SINIRLANDIRILABİLİR

Haberin dikkat çeken ayrıntılarından biri de seçimden 6 ay veya 1 yıl önce bazı belediye yetkilerinin sınırlandırılması ve doğrudan temin ihalelerine ilişkin standartların yeniden gözden geçirilmesinin gündemde olduğuna ilişkin açıklama.

Bu başlık, seçim döneminde belediyelerin mali kararları ve ihale uygulamaları üzerinde yeni kurallar getirilebileceğine işaret ediyor. Ancak hangi yetkilerin sınırlandırılacağı, kısıtlamanın hangi belediyeleri kapsayacağı ve hangi hukuki mekanizmayla uygulanacağı açıklanmış değil.

VATANDAŞ BELEDİYE MECLİSİ KARARLARINI YENİDEN GÜNDEME GETİREBİLECEK

Reformun diğer bir ayağında, vatandaşların dijital ortamda belirli bir çoğunluğa ulaşarak belediye meclisi kararlarının yeniden değerlendirilmesini talep edebilmesi bulunuyor.

Demir, bu çalışmanın katılımcı demokrasiyi güçlendirmeyi amaçladığını söyledi. Ancak gerekli imza sayısı, başvurunun kapsamı ve meclisin talep karşısında nasıl bir işlem yapacağı henüz açıklanmadı.

BELEDİYELER MERKEZDEN Mİ YÖNETİLECEK?

Açıklanan başlıklar, belediyelerin mali denetiminin ve bazı karar süreçlerinin daha sıkı kurallara bağlanabileceğini gösteriyor. Bununla birlikte, bütün belediyelerin merkezden yönetileceği veya yerel yönetim yetkilerinin topluca merkezi idareye devredileceği yönünde açıklanmış bir düzenleme bulunmuyor.

Asıl tartışma, mali açıdan riskli belediyelere uygulanacak programların ve seçim öncesi yetki sınırlamalarının kapsamı belli olduğunda başlayacak. Belediyelerin hangi kararları kendi başına alabileceği, hangi işlemlerin merkezi denetime veya onaya bağlanacağı ve kuralların tüm belediyelere eşit uygulanıp uygulanmayacağı belirleyici olacak.

TEKLİFİN TAM METNİ BEKLENİYOR

Mustafa Demir’in açıklamaları, yerel yönetim reformunun yalnızca genel bir denetim vaadinden ibaret olmadığını; mali izleme, borçlanma, gayrimenkul satışı, ihale uygulamaları ve seçim öncesi yetkiler gibi somut alanların da çalışıldığını ortaya koyuyor.

Ancak bunlar henüz hazırlık aşamasındaki başlıklar. Reformun belediyelerin yetkilerini ne ölçüde değiştireceği, kanun teklifi TBMM’ye sunulduğunda ve maddeleri açıklandığında anlaşılacak.