İller Bankası’nın sermayesi 120 milyar TL’den 250 milyar TL’ye çıkarıldı. 130 milyar TL’lik artış, belediyelere aktarılabilecek kaynakları yeniden gündeme taşıdı. Trabzon’da AK Parti’ye geçen Arsin ve Vakfıkebir belediyelerinin 2026 bütçelerinde yaşanan yüzde 86 ve yüzde 84’lük artışlar da tartışmanın odağında. Peki belediyelere yeni kaynak mı açılacak, bu paranın kaynağı ne olacak?
İLLER BANKASI’NIN SERMAYESİ 130 MİLYAR TL ARTIRILDI
İller Bankası AŞ’nin sermayesi, 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla 250 milyar TL’ye yükseltildi. Önceki 120 milyar TL’lik sermayeye göre 130 milyar TL artış yapıldı.
Karar, belediyelerin altyapı yatırımlarının finansmanında önemli rol oynayan İller Bankası’nın kaynak kapasitesini yeniden gündeme getirdi. Ancak açıklanan sermaye tutarı, bankanın kasasına aynı miktarda yeni nakit girdiği veya belediyelere 130 milyar TL dağıtılacağı anlamına gelmiyor.
Asıl merak edilen, sermaye artışının bankanın fiilen kullanabileceği kaynaklara nasıl yansıyacağı ve belediyelerin kredi ya da yatırım finansmanına erişiminde yeni bir imkân oluşturup oluşturmayacağı.
TRABZON’DA İKİ BELEDİYENİN BÜTÇESİ YÜZDE 80’DEN FAZLA ARTTI
İller Bankası kararı, Trabzon’da daha önce gündeme gelen bütçe tartışmalarını da yeniden hatırlattı.
2026 yılı bütçeleri Kasım 2025’te belirlenen Arsin ve Vakfıkebir belediyelerinin bütçelerindeki artış oranları dikkat çekmişti. Açıklanan rakamlara göre:
- Arsin Belediyesi: 522 milyon 273 bin TL bütçe; önceki yıla göre yüzde 86,34 artış.
- Vakfıkebir Belediyesi: 350 milyon 500 bin TL bütçe; önceki yıla göre yüzde 84,21 artış.
Her iki belediyenin başkanının da daha önce farklı siyasi yapılardan seçilip AK Parti’ye katılması, bütçe artışları üzerinden siyasi tartışma yaşanmasına neden olmuştu. Ortahisar Belediye Başkanı Ahmet Kaya da Büyükşehir Belediye Meclisi’ndeki değerlendirmesinde iki ilçenin bütçelerindeki artış oranlarına dikkat çekmişti.
Bu rakamlar, İller Bankası’nın sermaye artışından önce belirlenen 2026 yılı bütçelerine ait. Dolayısıyla söz konusu bütçe artışlarını 10 Ekim 2026 tarihli yeni sermaye kararının sonucu olarak göstermek mümkün değil.
“ZAMANLAMA MANİDAR” TARTIŞMASI YENİDEN GÜNDEMDE
Bir tarafta İller Bankası’nın sermayesinin 250 milyar TL’ye çıkarılması, diğer tarafta Trabzon’da daha önce tartışma konusu olan belediye bütçeleri bulunuyor.
Bu gelişmeler, yerel yönetimlere sağlanan kaynakların hangi ölçütlere göre dağıtıldığı sorusunu yeniden gündeme taşıyor. Özellikle siyasi parti değiştiren belediyelerin finansman imkânlarının diğer belediyelerle karşılaştırılması, kamu kaynaklarının dağıtımında eşitlik ve şeffaflık tartışmalarını beraberinde getiriyor.
Ancak sermaye artışının belirli belediyelere siyasi tercih nedeniyle kaynak aktarılacağı anlamına geldiğini gösteren, açıklanmış bir tahsis kararı bulunmuyor. Böyle bir değerlendirme yapabilmek için belediye bazında kredi tahsisleri, hibe kararları ve gerçekleşen ödemelerin incelenmesi gerekiyor.
250 MİLYAR TL’NİN KAYNAĞI NE OLACAK?
Sermaye artışında yanıt bekleyen önemli sorulardan biri de kaynağın nasıl oluşacağı.
İller Bankası’nın sermaye yapısı, mevzuatta belirtilen yerel yönetim paylarından yapılan kesintiler, bankanın kârından sermayeye aktarılan tutarlar ve kanunda sayılan diğer kaynaklarla ilişkili. Bu nedenle 130 milyar TL’lik nominal artışın tamamının yeni vergilerden karşılandığını ya da merkezi bütçeden tek seferde nakit olarak aktarıldığını söylemek için yeterli bilgi bulunmuyor.
İller Bankası’nın sermaye tutarıyla ödenmiş sermayesi ve fiilen kullandırabileceği kredi kaynakları birbirinden farklı kavramlar. Bankanın mali tabloları ve yeni finansman programları incelenmeden artışın gerçek kaynak etkisini hesaplamak mümkün değil.
BELEDİYELERE GERÇEKTEN PARA AKACAK MI?
İller Bankası belediyelere altyapı yatırımları için kredi ve proje finansmanı sağlayabiliyor. Sermaye yapısındaki değişiklik, ilerleyen dönemde finansman kapasitesi açısından önem taşıyabilir. Ancak 10 Ekim tarihli karar, belediyelere dağıtılacak yeni bir kredi paketini veya ilçe belediyelerine ayrılmış tutarları açıklamıyor.
Trabzon açısından asıl takip edilmesi gereken başlıklar; Arsin, Vakfıkebir ve diğer ilçe belediyelerinin İller Bankası’ndan kullandığı krediler, aldıkları hibe ve destekler, geri ödeme yükümlülükleri ve yeni proje tahsisleri olacak.
Şimdi yanıt bekleyen soru şu: İller Bankası’nın sermayesindeki 130 milyar TL’lik artış belediyelerin gerçek finansman imkânlarını ne kadar değiştirecek ve yeni kaynaklar hangi ölçütlere göre dağıtılacak?
Sermaye artışıyla belediyelere yapılacak olası kaynak aktarımını birbirinden ayırmak, bu tartışmanın somut verilerle takip edilmesi açısından önem taşıyor.
