Trabzon’da 2023’te kurulan siyasi denge yeniden değişebilir. AK Parti’nin 4 milletvekilliği 3’e gerileyebilirken, yeni siyasi oluşum 2 vekille Meclis yolunu açıyor. Anahtar Parti ise kritik 1 sandalyenin sahibi oluyor. CHP ve İYİ Parti ise bu senaryoda Meclis dışında kalıyor. Peki neden? İşte Trabzon’un yeni siyasi matematiği…

Trabzon siyasetinde seçim hesabı yeniden masaya yatırıldı.

2023 genel seçimlerinde ortaya çıkan AK Parti 4 – CHP 1 – İYİ Parti 1 tablosu, bugün aynı oy dengeleri korunmadığı takdirde tamamen değişebilir.

Son dönemde yayımlanan araştırmalar, yeni siyasi aktörlerin yükselişi ve mevcut partilerin oy tabanlarındaki hareketlilik Trabzon’daki 6 milletvekilliği için farklı bir tabloyu gündeme getiriyor.

Ortaya çıkan dikkat çekici projeksiyon ise:

AK PARTİ 3 – YENİ PARTİ 2 – ANAHTAR PARTİ 1

Peki bu dağılım neden ortaya çıkıyor?

---

AK PARTİ NEDEN 3 VEKİL?

Trabzon’da AK Parti hâlâ seçim yarışının en güçlü aktörlerinden biri.

2023 seçimlerinde parti Trabzon’da yaklaşık %47,8 oy alarak 4 milletvekili çıkardı.

Ancak mevcut siyasi dengede AK Parti’nin asıl problemi birinci parti olup olmaması değil.

Dördüncü milletvekilini çıkaracak kadar oy üstünlüğünü koruyup koruyamayacağı.

Çünkü Trabzon’da sağ ve milliyetçi seçmenin oyunun birden fazla parti arasında bölünmesi, AK Parti’nin sandalye hesabını doğrudan etkiliyor.

Anahtar Parti, MHP, İYİ Parti ve yeni siyasi oluşumların aynı seçmen havuzuna hitap etmesi halinde AK Parti’nin 2023’teki yaklaşık yüzde 48’lik oy seviyesini koruması zorlaşabilir.

Bu nedenle projeksiyonda AK Parti’nin:

4 değil, 3 milletvekili

çıkarması öngörülüyor.

Buradaki kritik nokta AK Parti’nin çökmesi değil; 4. milletvekilliğini kaybetmesi.

Yani AK Parti yine Trabzon’un birinci partisi olabilir ancak Meclis’teki temsil sayısı 4’ten 3’e düşebilir.

---

YENİ PARTİ NEDEN 2 VEKİL?

Projeksiyonun en dikkat çekici tarafı burası.

Yeni siyasi oluşumun Trabzon’da iki milletvekilliğine ulaşabilmesi, kentte mevcut partilerin oylarının önemli bölümünün yeni adrese yönelmesi anlamına geliyor.

Burada özellikle kararsız seçmen, mevcut partilerden memnun olmayan seçmen ve merkez sağ/milliyetçi seçmen hareketliliği önem kazanıyor.

Yeni Parti’nin Türkiye genelindeki yükseliş tartışmaları Trabzon’a da yansır ve kentte güçlü bir örgütlenme ile aday profili ortaya koyarsa, yalnızca “oy alan” değil, D’Hondt hesabında sandalye kazanan bir parti haline gelebilir.

İki vekillik için gereken şey ise sadece yüksek oy değil.

Rakiplerinin oylarının da bölünmesi gerekiyor.

Çünkü 6 milletvekilliği bulunan Trabzon’da birkaç puanlık fark bile son sandalyenin sahibini değiştirebilir.

Bu nedenle projeksiyonda Yeni Parti’nin:

2 milletvekilliği

alması, Trabzon’daki mevcut siyasi düzen açısından en büyük kırılma olarak görülüyor.

---

ANAHTAR PARTİ NEDEN 1 VEKİL?

Anahtar Parti açısından Trabzon’daki hedef ilk milletvekilliği.

Partinin avantajı, özellikle milliyetçi ve merkez sağ seçmene hitap edebilmesi.

Trabzon’da bu seçmen havuzu oldukça önemli.

Ancak Anahtar Parti’nin önündeki temel mesele de aynı:

Oyunu yüzde kaç seviyesine taşıyabileceği.

Parti belirli bir oy eşiğini aşar ve rakiplerinin oyları bölünürse D’Hondt sisteminde bir milletvekilliği kazanabilecek konuma gelebilir.

Bu nedenle Anahtar Parti’nin 1 vekilliği:

“Anahtar Parti Trabzon’da birinci parti oluyor”

anlamına gelmiyor.

Tam tersine;

6. milletvekilliği için kilit parti haline geliyor.

Anahtar Parti’nin birkaç puanlık oy değişimi bile son sandalye hesabını değiştirebilir.

---

CHP NEDEN BU SENARYODA YOK?

İşte tartışmanın en kritik noktalarından biri.

CHP 2023 seçiminde Trabzon’da %18,02 oy alarak 1 milletvekili çıkardı.

Üstelik 2026 içerisinde yayımlanan bazı araştırmalarda CHP’nin Trabzon’da yükseldiği de görülüyor.

Dolayısıyla CHP için:

“Trabzon’da kesinlikle vekil çıkaramaz”

demek doğru olmaz.

Ancak 3-2-1 projeksiyonunda CHP’nin sandalye alamamasının nedeni, yeni siyasi dağılım içerisinde oyunun sandalye kazanacak noktaya ulaşamaması varsayımı.

Burada özellikle CHP’nin geleneksel oyununun belirli bir seviyede kalması halinde, AK Parti karşısında birinci muhalefet partisi olsa bile D’Hondt hesabında sandalye üretmekte zorlanabileceği düşünülüyor.

Başka bir ifadeyle:

CHP’nin sorunu “oyunun olmaması” değil, 6 sandalyelik yarışta oyunun sandalye üretmeye yetmemesi.

Ancak CHP’nin son dönemdeki yükselişi dikkate alındığında, 3-2-1 senaryosunu bozabilecek en önemli aktörlerden biri de CHP.

CHP birkaç puan daha yukarı çıkarsa:

Anahtar Parti’nin 1 sandalyesi veya Yeni Parti’nin 2. sandalyesi yeniden tartışmaya açılabilir.

---

İYİ PARTİ NEDEN YOK?

İYİ Parti için tablo daha farklı.

2023’te Trabzon’da %12,09 oy alan İYİ Parti 1 milletvekili çıkardı.

Bugünkü siyasi denklemde ise partinin önündeki en büyük sorun, milliyetçi ve merkez sağ seçmenin parçalanması.

İYİ Parti’nin karşısında artık aynı seçmen grubuna ulaşmaya çalışan daha fazla aktör bulunuyor.

Özellikle:

Anahtar Parti

ve diğer sağ/milliyetçi seçeneklerin ortaya çıkması, İYİ Parti’nin 2023’te aldığı oyun tamamını korumasını zorlaştırıyor.

İYİ Parti’nin oyunun belirli bir seviyenin altına düşmesi halinde ise 2023’te kazandığı tek milletvekilliğini koruması güçleşiyor.

Bu nedenle 3-2-1 projeksiyonunda:

İYİ Parti 0 vekil

olarak hesaplanıyor.

Fakat İYİ Parti’nin oyunu yeniden yüzde 10-12 bandına taşıması halinde tablo değişebilir.

---

TRABZON’UN ASIL SAVAŞI 6. SANDALYEDE

Trabzon’da siyasi yarışın en kritik tarafı aslında birinci parti yarışından çok son milletvekilliği.

Çünkü:

AK Parti’nin 4. sandalyesi,

CHP’nin 1. sandalyesi,

İYİ Parti’nin 1. sandalyesi,

Yeni Parti’nin 2. sandalyesi,

Anahtar Parti’nin 1. sandalyesi

aynı matematik içerisinde birbirini etkiliyor.

Bir partinin oyundaki küçük değişim, başka bir partinin milletvekili sayısını değiştirebilir.

---

2023’TEN BUGÜNE TRABZON’DA TABLO

2023

AK Parti: 4
CHP: 1
İYİ Parti: 1

Yeni projeksiyon

AK Parti: 3
Yeni Parti: 2
Anahtar Parti: 1

Bu gerçekleşirse Trabzon’da yalnızca üç parti değil, siyasi seçmenin adresi de değişmiş olacak.

AK Parti bir vekil kaybedecek.

CHP mevcut vekilliğini koruyamayacak.

İYİ Parti 2023’te kazandığı koltuğu kaybedecek.

Yeni Parti iki milletvekiliyle Trabzon’un yeni siyasi aktörlerinden biri haline gelecek.

Anahtar Parti ise ilk kez milletvekili çıkarabilecek konuma gelecek.

---

PEKİ BU TABLOYU Kİ BOZABİLİR?

Burada dört kritik parti var:

AK PARTİ

4. vekili koruyup koruyamayacağı seçimin en büyük sorusu.

CHP

Yükselişini sürdürürse 3-2-1 hesabını bozabilir.

İYİ PARTİ

Milliyetçi seçmeni yeniden toparlarsa bir sandalye için tekrar yarışa girebilir.

ANAHTAR PARTİ

Oyunu birkaç puan artırması halinde 6. sandalyenin sahibi olabilir.

Ve bütün bunların ortasında:

YENİ PARTİ

2 milletvekili hedefiyle mevcut siyasi matematiğin merkezine oturuyor.

---

TRABZON’DA SANDIKTAN 3-2-1 ÇIKAR MI?

Bugün için kimse bunu kesin olarak söyleyemez.

Çünkü seçim gününe kadar:

adaylar değişebilir,

ittifaklar kurulabilir,

partiler arasında oy geçişleri yaşanabilir,

yeni anketler yayınlanabilir.

Ancak mevcut araştırmalar ve siyasi hareketlilik üzerinden bakıldığında Trabzon için ortaya konabilecek en dikkat çekici senaryolardan biri:

3 – 2 – 1

AK Parti 3

Yeni Parti 2

Anahtar Parti 1

Bu tablo gerçekleşirse Trabzon’da 2023’teki 4-1-1 düzeni tamamen değişmiş olacak.

Ve Trabzon siyasetinde asıl soru artık:

“Kim birinci olacak?” değil…

“6 vekilliğin son koltuğunu kim kapacak?”

olacak.

Trabzon’da seçim matematiği yeniden yazılıyor.