Trabzon’un köklü kültür-sanat hayatını sarsacak kritik gelişmeler ve arka arkaya gelen kararlar kentte adeta şok etkisi yarattı. Geçmişte Sanat Evi’nin devredilmesiyle başlayan süreç, Trabzon tiyatrosunun simge yapıları arasında yer alan Haluk Ongan Sahnesi’nin yıkılacağı ve gelenekselleşen tiyatro festivalinin 2027 yılında yapılmayacağı yönündeki gelişmelerle zirve yaptı. Sanat çevreleri, sivil toplum örgütleri ve vatandaşlar kararların arkasındaki asıl amacı, devir süreçlerini ve yaşanan mağduriyetleri sorguluyor.
🏛️ 1. Sanat Evi’nin Devri ve Hafızanın Silinmesi
Trabzon’da sanatçıların, tiyatrocuların ve sivil toplum kuruluşlarının buluşma noktası olan Sanat Evi’nin devredilmesi, kentteki kültürel daralmanın ilk fitilini ateşleyen gelişme oldu.
-
Devir Süreci ve Tepkiler: Yıll boyunca Trabzon’un bağımsız sanat atölyelerine, tiharto çalışmalarına ve ortak akıl buluşmalarına ev sahipliği yapan Sanat Evi’nin statüsünün değiştirilmesi ve devredilmesi sanat camiasında büyük bir tepkiyle karşılandı.
-
Kültürel Mekânsızlaşma: Sanat Evi gibi kentin ortak hafızasını oluşturan mekânların ellerinden alındığını savunan yerel sanatçılar, bu hamlenin Trabzon’un sanatsal üretim kapasitesini doğrudan sekteye uğrattığını dile getiriyor.
🏗️ 2. Haluk Ongan Sahnesi Neden Yıkılıyor?
Sanat Evi krizinin ardından, Atapark kavşağında bulunan ve Trabzon Devlet Tiyatrosu’nun yanı sıra pek çok yerel ekibe ev sahipliği yapan Haluk Ongan Sahnesi’nin yıkılacak olması bardağı taşıran son damla oldu.
-
Proje ve Protokol Detayları: Trabzon Büyükşehir Belediyesi ile Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü arasında yapılan protokol doğrultusunda, mevcut binanın tamamen yıkılarak yerine modern bir Kültür ve Sanat Gösteri Merkezi inşa edilmesi planlanıyor.
-
İki Bölümlü Tasarım Vadi: Projeye göre yeni tesisin bir bölümünün doğrudan Devlet Tiyatroları’na, diğer bölümünün ise yerel ve özel tiyatroların kullanımına verileceği söaklense de, inşaat sürecinin ne kadar süreceği ve bu süreçte sanatçıların nereye sığınacağı büyük bir belirsizlik yaratıyor.
🚫 3. 2027 Tiyatro Festivali Neden Yapılmayacak?
Haluk Ongan Sahnesi’nin yıkım kararı ve geçiş sürecindeki hazırlıksızlık, kentin en prestijli organizasyonlarından birini de vurdu.
-
Festivalin Askıya Alınması: Mekânsal altyapının tamamen ortadan kalkması ve büyük ölçekli oyunların sahnelenebileceği alternatif donanımlı salonların bulunmaması nedeniyle, 2027 yılında yapılması planlanan geleneksel tiyatro festivalinin iptal edildiği belirtiliyor.
-
Geçici Çözümlerin Yetersizliği: Tiyatro topluluklarının nikâh salonlarına veya fiziki olarak elverişsiz küçük alanlara yönlendirilmesi, festival gibi uluslararası ve ulusal boyuttaki dev organizasyonların lojistik olarak hayata geçirilmesini imkansız kılıyor. Sanatseverler, “yıkıp yeniden yapacağız” mantığıyla kentin kültürel takviminin yıllarca askıya alınmasının kabul edilemez olduğunu savunuyor.
🎯 4. Amaç Ne? Kültür-Sanat Hayatı Nereye Gidiyor?
Yetkililer projelerle amaçlananın uzun vadede Trabzon’a daha modern ve büyük tesisler kazandırmak olduğunu savunsa da, uygulamadaki yöntemler soru işaretleri doğuruyor:
-
Resmi Gerekçe: Mevcut binaların eskimesi, fiziki yetersizlikler ve çağdaş sanat normlarına uyum sağlanması.
-
Sahadaki Gerçeklik: Sanat Evi’nin devredilmesi, Haluk Ongan Sahnesi’nin yıkılması ve festivalin yapılmaması gibi adımların birleşimi; Trabzon’da kültürel faaliyetlerin merkezden uzaklaştırıldığı ve sanat hayatının bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde sessizliğe gömüldüğü yönündeki kaygıları haklı çıkarıyor.
